КіруАзизхан БАЙМАХАН: «СОТТАСУҒА УАҚЫТ ЖОҒАЛТПАЙ, БІТІМГЕ ТАЛПЫНАЙЫҚ»
Азизхан Баймахан, Орал қаласының №2 сотының судьясы
Мыңдаған мақала, күн сайынғы кездесу (дөңгелек үстел, семинар аясында), жүздеген жүздесу (эфирде), әлеуметтік желідегі әртүрлі посттар мен бейнехабарламалар, осының бәрі – медиация жайында. Расында айтылмаған ойлар мен талқыланбаған пікір жоқтың қасы деп тұжырымдасақ қателеспеспіз. Өкінішке орай, жасалған іс-шаралар тиісті, күтілген нәтижесін әлі көрсетер емес. Сол себепті, бүгінгі мақала тағы да – медиция жайында болмақ.
Абай атамыз өзінің бірінші қара сөзінде айтқандай: «…ойыма келген нәрселерді қағазға жаза берейін, кімде-кім ішінен керекті сөз тапса, жазып алсын, я оқысын, керегі жоқ десе, өз сөзім өзімдікі…».
Медиация сөзінің шығу тарихы, мәні, заңның қабылдануы және статистикалық мәліметтер туралы жазу артық болар, сол себепті медиация тараптарға не береді, оның сот саласына тигізер септігі қандай, кемшіліктері бар ма, толықтыруды қажет етеді ме деген сұрақтарға жауап іздеп көрейік.
Қарапайым оқырманға түсінікті болу үшін салыстырмалы түрде жүйе ретінде қарастырайық, яғни дауды медиациялық келісіммен немесе сот тәртібімен шешудің айырмасы қандай.
Ал енді нақтырақ тарқатайық. Азаматтық дау сот тәртібімен шешілсе…
Ал медиация болса…
Әрине, бұл көрсетілген жағдайлар медиацияның толық оң тұсын сипаттауға жеткіліксіз.
Әлеуметтік желіде кейбір азаматтар неге сот медиацияны ұсынады, ол тек қана сот төрелігін жүзеге асыруы қажет деген пікір айтуда. Кез-келген адамның өз ойы болғаны табиғи құбылыс. Бірақ, түсіндіруді қажет ететін жайт, даудың келісіммен аяқталуы азаматтардың бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерін қалпына келтірудің ең тиімді жолы, ал ол – сот үшін басты міндет.
Медиациялық келісімнің кем тұстары жоқ десек қателеспеспіз. Айтылатын тек бір ғана ұсыныс, сотқа дейін жасалған медиациялық келісімге атқару парағының күшін беру. Бұл өзгеріс азаматтардың құқықтарын қорғау жолындағы уақытты едәуір қысқартып, медиаторлардың жауапкершілігі мен рөлін арттыратыны сөзсіз.
Сонымен қатар, медиацияның тиімділігі ретінде борышкердің оны орындаудағы ынтасын айтуға болады. Мысалы сот шешімі баршаға міндетті болғанымен, егер борышкер өзінің табысын жасырса, оның ешқандай мүлкі болмаса, сот актісін іс жүзінде орындау біраз қиындыққа алып келеді. Ал медиация тараптардың ортақ шешімі болғандықтан, борышкердің шынайы материалдық жағдайын ескере отырып жасалғандықтан, борышкер өз міндетін уақытында және толық орындауға ынталы болады.
Өзіне және өзгеге құрметпен қарайтын адамға тиісті нәтиже шығару үшін айтылған ой аз емес сияқты. Бітімге талпынайық ағайын!
Версия для печати
Соңғы жаңалықтар
«ӘДІЛЕТ» ПАРТИЯСЫНЫҢ КӨШПЕЛІ ШТАБЫ ЖӘНІБЕК ЖҰРТШЫЛЫҒЫМЕН КЕЗДЕСТІ
Тұрақты даму – тиімді мемлекеттік басқару мен ортақ жауапкершіліктің нәтижесі
Бөрлі ауылында «Әділет» партиясының облыстық штаб мүшелері тұрғындармен кездесті
Жаңа Қазақстан Конституциясы – Әділетті қоғамның құқықтық негізі
«Жаңа талап» мемлекеттік қызмет мектебінің жаңа оқу жылы басталды
КАЗТАЛОВ АУДАНЫНДА 2 МЛРД ТЕҢГЕНІҢ 26 ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАСЫ БОЙЫНША МЕМОРАНДУМҒА ҚОЛ ҚОЙЫЛДЫ
Конституцияның 6-бабы: саяси әралуандық пен қоғамдық тұрақтылықтың құқықтық негізі
АВТОМОБИЛЬ КӨЛІГІ ЖӘНЕ АВТОЖОЛ САЛАСЫ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІ ҚҰРМЕТКЕ БӨЛЕНДІ
Болашақтың экономикасына байыппен көшуге құқықтық негіз болатын жаңа Азаматтық кодекс қабылдау қажет»
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауы
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазан күні Қазақстан халқына Жолдауын жариялайды
Президент шет мемлекеттер басшыларының Ұлттық мерекемізге орай жолдаған құттықтауларына ризашылығын білдірді
ОРАЛДА РЕСПУБЛИКА КҮНІНЕ ОРАЙ МЕМЛЕКЕТТІК ТУ КӨТЕРУ РӘСІМІ ӨТТІ
Облыс әкімі Нариман Төреғалиевтің Республика күнімен құттықтауы
Жедел медициналық көмек станциясының жаңа әкімшілік ғимараты салынуда
Батыс Қазақстан облысында Республика күні қарсаңында сенбіліктер мен ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтті
Мемлекет басшысы NVIDIA компаниясының негізін қалаушы және президенті Дженсен Хуангты қабылдады
«Подстепное – Федоровка – Ресей Федерациясының шекарасы»: БҚО-да автомобиль жолы пайдалануға берілді
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Республика күніне арналған салтанатты жиында сөз сөйледі
Пікір үстеу