КіруӘлеуметтік сауалнама: Қазақстандықтардың сайлау процесіне қатысу белсенділігінің артқаны байқалады
Еуразиялық интеграция институты қазақстандықтардың сайлау алдындағы таңдаулары мен саяси мінез-құлқын зерттеу мақсатында 2026 жылғы 16–26 шілде аралығында Құрылтай сайлауы қарсаңында Қазақстанның 17 облысы мен Астана, Алматы, Шымкент қалаларында азаматтар арасында бетпе-бет (face-to-face) әдісімен екінші әлеуметтанулық зерттеу жүргізді. Барлық өңірлер бойынша іріктеме жиынтығының жалпы көлемі 4 000 респондентті құрады, деп хабарлайды vechastana.kz.
Осы зерттеу аясында саяси партиялардың ағымдағы рейтингтері мен сайлаушылардың ықтимал қатысу белсенділігін өлшеу жұмыстары жалғастырылды.
Сонымен қатар, 3–13 шілде аралығында жүргізіліп, 15 шілдеде жарияланған алдыңғы сауалнама кезеңінен бергі өзгерістерге талдау жасалды.
Мәселен, «Әділет» партиясы көшбасшылықты сақтап қана қоймай, өзінің электоралдық рейтингін 65,1%-ға дейін арттырды.
Екінші орында «Ауыл» партиясы тұр, оны респонденттердің 5,9%-ы қолдауға дайын.
Одан әрі электоралдық рейтингте өзгерістер орын алды.
Үшінші орынға сәл басымдықпен «Ақ жол» партиясы (4,7%) шығып, өзінің тікелей đốiбәсекелесі – «Respublica» партиясын (4,6%) басып озды.
Тура осындай орын ауыстыру Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясымен (4,2%) де орын алды, ол сайлау жарысының қазіргі кезеңінде Халық партиясынан (4,1%) азғантай басымдықпен озып кетті.
Егер барлық партиялар белгілі бір дәрежеде өз позицияларын нығайтып, сайлаушылардың ықыласына бөленіп жатса, «Байтақ» жасылдар партиясында керісінше жағдай қалыптасты – оның рейтингі абсолютті антирекордқа (0,5%) дейін төмендеді.
Сонымен бірге, «Бәріне қарсы» дауыс бергісі келетіндердің үлесі 2,5%-ға дейін азайғаны байқалады. Өз таңдауына әлі де күмәнданып жүргендердің үлесі де тұрақты түрде төмендеп келеді – 14,2%-дан 8,4%-ға дейін.
Осылайша, жаңа әлеуметтанулық деректер партиялар рейтингінің белгілі бір деңгейде өскенін тіркейді, бұл ресми үгіт-насихат науқанының басталуы аясында олардың қоғамдық белсенділігінің артуымен байланысты болуы мүмкін (сауалнама 16–26 шілдеде жүргізілді).
Ықтимал қатысу белсенділігіне келетін болсақ, мұнда да өсім байқалады. Құрылтай сайлауына қатысу туралы тікелей сұраққа респонденттердің 73,2%-ы дауыс беруге қатысатынын растап, өз таңдауын жасауға және 23 тамызда учаскелерге келуге дайын екенін айтты. Бұл ретте 13,2%-ы өз сайлау құқығын пайдалануға ықылас білдірмеді, ал шамамен сондай мөлшердегі – 13,6% азамат әлі де күмәнданып, жауап беруге қиналды.
Тиісінше, тұтастай алғанда, қазақстандықтардың сайлау процесіне қатысу белсенділігінің артқаны байқалады, өйткені Құрылтай сайлауының күн тәртібі ақпараттық кеңістікте басым болып отыр.
Респонденттер Құрылтай сайлауына қатысу ынтасының басты себебі ретінде азаматтық борыш сезімін атап өтті (54,2%). Сонымен қатар, сауалнамаға қатысқандардың 45,8%-ының пікірінше, сайлау процесі кандидаттарды дұрыс таңдауға ықпал етеді, өйткені азаматтар өз мүдделерін толық қорғайтын партияларды сайлауды жөн көреді.
Сондай-ақ, респонденттердің саяси партиялардың сайлауалды бағдарламалары туралы хабардарлығы жөніндегі сұраққа оң жауап бергендердің үлесі жоғары екенін атап өткен жөн (64,3%). Дегенмен, бұл үлестің ішінен партиялардың бағдарламаларын тұрақты түрде қарап отыратындар – 19,3%, ал қалған 45%-ы үшін бұл жағдай көбіне сайлауалды бағдарламалар мазмұнының респонденттің ақпараттық өрісінде болу-болмауына байланысты.
Осылайша, партиялардың электоралдық табысы көбіне олардың үгіт-насихат жұмыстарының тиімділігіне және сайлаушылармен нәтижелі диалог орната білуіне байланысты болады деп болжауға болады.
Іріктеме Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының 2026 жылғы сәуірдегі деректеріне сәйкес, 18 жастан асқан халықтың әлеуметтік-демографиялық құрамының тиісті пропорцияларына жақындатылған бөлінген параметрлер (облыс, тұрғылықты жері (қала/ауыл), жынысы, жасы, этникалық тиесілігі) бойынша репрезентативті болып табылады. 95% сенімділік ықтималдығы кезіндегі іріктеменің статистикалық қателігі ±1,54%-дан аспайды.
Версия для печатиСоңғы жаңалықтар
Әлеуметтік сауалнама: Қазақстандықтардың сайлау процесіне қатысу белсенділігінің артқаны байқалады
Азамат сайлау учаскесін іздеуге арналған онлайн-сервистерге QR-код арқылы өте алады
Батыс Қазақстан облысының әкімі Нариман Төреғалиевтің Абай күнімен құттықтауы
Однопалатный Курултай задает новые стандарты парламентской работы – эксперт
Қазақстандықтар Құрылтай сайлауына қатысты ақпаратты қайдан алады — сауалнама нәтижелері
Экологиялық керуен, инклюзия және өндірісті қолдау: партиялар өңірлерде қандай мәселе көтерді
Неліктен 120 балл грант алуға әрдайым кепілдік бермейді, ал 100 балл жеткілікті болуы мүмкін?
Туризм және спорт министрі «Болашақ ойындары 2026» аясындағы фиджитал-футбол жарысына қатысты
Откуда казахстанцы узнают о партиях и кандидатах на выборах в Курултай — результаты опроса
Свыше 1900 ИИ-фильмов из более чем 90 стран поступило на Astana AI Film Festival
ӨЗ САЙЛАУ УЧАСКЕҢІЗДІ ҚАЛАЙ ОҢАЙ ТАБУҒА БОЛАДЫ? ОНЛАЙН-СЕРВИС ІСКЕ ҚОСЫЛДЫ
БҚО-да жол қозғалысы ережесін сақтамаған жүргізуші жауапқа тартылды
160 мың мұғалімге ChatGPT Edu: теледебаттың басты тақырыбы – білім мен жасанды интеллект
