8 (7112) 50-86-31
Қ.Жұмағалиев (Фрунзе) көшесі, 20/1 zhaik_yni@mail.ru

Орал қалалық «Жайық Үні» газеті – жаңалықтың жаршысы!

8 (7112) 50-86-31
Қ.Жұмағалиев (Фрунзе) көшесі, 20/1 zhaik_yni@mail.ru
28 Қазан 2026 83 0
Конституция

Еркін жүріп-тұру құқығы – Конституциялық кепілдік

Адамның ел ішінде еркін қозғалып, тұрғылықты жерін өз қалауынша таңдауы және шетелге шығуы – жеке бостандықтың маңызды көріністерінің бірі. Бұл құқықтар Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 24-бабында бекітілген. Аталған норма азаматтардың жүріп-тұру еркіндігін қамтамасыз етіп, тұрғылықты жерін таңдауына және елден тыс жерге шығуына құқықтық негіз қалыптастырады.


Ел аумағында еркін қозғалу мүмкіндігі

Конституцияға сәйкес, Қазақстан Республикасының аумағында заңды түрде жүрген әрбір адам ел ішінде еркін жүріп-тұруға және тұрғылықты жерін өз қалауынша таңдауға құқылы. Бұл азаматтарға білім алу, жұмысқа орналасу, отбасылық жағдай немесе басқа да қажеттіліктерге байланысты тұрғылықты мекенжайын өзгертуге мүмкіндік береді.

Мәселен, жоғары оқу орнына түсу үшін басқа қалаға көшкен немесе еңбек қызметіне байланысты өзге өңірге қоныс аударған азаматтың таңдау еркіндігі заңмен қорғалады. Сонымен қатар қоғамдық қауіпсіздік пен өзге де заңды мүдделерді қамтамасыз ету мақсатында заңнамада белгілі бір шектеулер қарастырылуы мүмкін.

Шетелге шығу және елге оралу құқығы

Еркін жүріп-тұру құқығы адамның халықаралық сапарларға шығу мүмкіндігімен де байланысты. Конституцияның 24-бабы әркімнің Қазақстан Республикасынан тыс жерге шығу құқығын бекітеді. Бұл құқықты шектеу тек заңда көзделген негіздер мен тәртіпке сәйкес жүзеге асырылады.

Сонымен бірге Қазақстан азаматтарының елге кедергісіз оралу құқығы да конституциялық деңгейде қорғалады. Бұл – азаматтың өз еліне қайта оралуына кепілдік беретін маңызды құқықтық норма.

Жеке таңдау және заң талаптары

Қозғалыс еркіндігінің маңызы күнделікті өмірде айқын көрінеді. Адамның басқа өңірде білім алуы, еңбек етуі, отбасымен бірге қоныс аударуы немесе шетелге сапар шегуі оның жеке таңдау жасау мүмкіндігімен тікелей байланысты. Мұндай құқықтардың қорғалуы азаматтардың әлеуметтік және кәсіби мүмкіндіктерін кеңейтуге ықпал етеді.

Осылайша, Конституцияның 24-бабы адамның еркін жүріп-тұру, тұрғылықты жерін таңдау, шетелге шығу және елге қайта оралу құқықтарын бекітеді. Бұл нормалар азаматтардың жеке бостандығын қорғауға және олардың заңды мүдделерін қамтамасыз етуге бағытталған.

Версия для печати
Соңғы жаңалықтар
Өңір жаңалықтары
Бүгін – Республика күні
25 Қазан 2026
225 0
Өңір жаңалықтары
Тасқала ауданында 26 отбасы баспаналы болды
23 Қазан 2026
259 0
Құттықтаймыз!
Медицина қызметкерлері марапатталды
23 Қазан 2026
237 0
Өңір жаңалықтары
Қабыршақтыда жаңа мәдениет ошағы ашылды
22 Қазан 2026
277 0
«Орал қаласының көркем жерлері»
«Ғаламтор ресурстары»