КіруӘДЕП – АДАМГЕРШІЛІК ПЕН ПАРАСАТТЫЛЫҚТЫҢ НЕГІЗІ
Әдеп – адам бойындағы ізгі қасиеттердің, мәдениеттіліктің, адамгершілік пен жауапкершіліктің көрінісі. Әдептілік адамның қоғамдағы қарым-қатынасынан, сөйлеген сөзінен, жасаған іс-әрекетінен және өзгелерге деген құрметінен байқалады. Әдеп сақтау – әрбір азаматтың, әсіресе мемлекеттік қызметшінің маңызды міндеттерінің бірі.
Қоғамның дамуы мен мемлекетке деген сенім азаматтардың өзара сыйластығына, заңға құрметпен қарауына және әр адамның өз міндетін адал орындауына байланысты. Сондықтан әдеп нормаларын сақтау – тек жеке адамның мәдениеті ғана емес, қоғам алдындағы жауапкершілігі.
Мемлекеттік қызмет – халыққа қызмет ету, елдің дамуына үлес қосу және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау жолы. Мемлекеттік қызметші өз қызметтік міндеттерін орындау барысында заңдылықты, әділдікті, адалдықты және жауапкершілікті басшылыққа алуы тиіс.
Мемлекеттік қызметшінің әдептілігі оның азаматтармен қарым-қатынасынан, қызметтестеріне деген көзқарасынан, шешім қабылдау мәдениетінен және өз міндеттерін орындауынан көрінеді.
Мемлекеттік қызметші:
• азаматтармен сыпайы әрі құрметпен қарым-қатынас жасауы;
• қызметтік міндеттерін адал және сапалы орындауы;
• заң талаптарын қатаң сақтауы;
• жеке мүддесін қызметтік міндеттерінен жоғары қоймауы;
• азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын құрметтеуі;
• қызметтік ақпараттың құпиялылығын сақтауы;
• қызметтік өкілеттігін жеке мақсатта пайдаланбауы;
• сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеуі;
• қызметтік тәртіп пен іскерлік қарым-қатынас мәдениетін сақтауы қажет.
Әдеп нормаларын сақтау мемлекеттік органдардың беделін арттырып, азаматтардың мемлекеттік қызметке деген сенімін нығайтады.
Қызметтік қарым-қатынас кезінде әрбір қызметкердің сөзі мен іс-әрекеті маңызды. Әріптестермен өзара сыйластықта болу, өзгенің пікірін тыңдау, келіспеушіліктерді сабырмен шешу – кәсіби мәдениеттің негізгі белгілері.
Қызметкер дөрекілікке, кемсітуге, негізсіз сынға және өзге адамдардың ар-намысына нұқсан келтіретін әрекеттерге жол бермеуі керек. Қандай жағдай болмасын, мәселені заң шеңберінде және өзара құрмет негізінде шешуге ұмтылғаны жөн.
Сонымен қатар қызметтік ортада тәртіп сақтау, тапсырмаларды уақытылы орындау, әріптестерге қолдау көрсету және ортақ мақсатқа жауапкершілікпен қарау ұжымдағы жағымды ахуалды қалыптастырады.
Мемлекеттік органға жүгінген әрбір азаматтың мәселесіне мұқият қарау – мемлекеттік қызметшінің кәсіби міндеттерінің бірі. Азаматтардың өтініштері мен сұрақтарына заң талаптарына сәйкес, түсінікті әрі нақты жауап беру қажет.
Азаматтың әлеуметтік жағдайына, жасына, ұлтына, тіліне немесе басқа да жеке ерекшеліктеріне қарамастан, барлығына тең және әділ қарау маңызды.
Мемлекеттік қызметші азаматпен сөйлесу барысында сабырлылық танытып, оның пікірін тыңдап, түсіндіру жұмыстарын әдепті түрде жүргізуі тиіс. Азаматтардың өтініштеріне немқұрайлы қарау, дөрекі жауап беру немесе қызметтік мүмкіндіктерді асыра пайдалану мемлекеттік органның беделіне кері әсер етеді.
Әдеп қағидаларының маңызды бағыттарының бірі – адалдық пен әділдікті сақтау. Мемлекеттік қызметші өз қызметтік жағдайын жеке пайда табу үшін пайдаланбауы, заңсыз сыйақы немесе артықшылық алмауы және мүдделер қақтығысына жол бермеуі тиіс.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тек заң талаптарын орындаумен шектелмейді. Ол адамның ішкі мәдениетіне, ар-ұятына және кәсіби жауапкершілігіне де байланысты.
Әрбір қызметкер заңдылық пен әділдікті басшылыққа алып, шешімдерді объективті қабылдауы керек. Адал қызмет ету – қоғам алдындағы сенімді ақтаудың және мемлекеттік органның абыройын сақтаудың басты шарты.
Қазіргі уақытта әдеп нормалары тек жұмыс орнында ғана емес, әлеуметтік желілерде де маңызды рөл атқарады. Интернет кеңістігінде жарияланған пікірлер мен ақпараттар адамның мәдениетін, жауапкершілігін және өзгелерге деген құрметін көрсетеді.
Әрбір азамат әлеуметтік желілерде әдепті сөйлеуге, жалған ақпарат таратпауға, басқа адамдардың жеке өміріне құрметпен қарауға және қорлайтын сөздерден аулақ болуға тиіс.
Мемлекеттік қызметшілер үшін қызметтік әдепті сақтау, мемлекеттік органның беделіне нұқсан келтіретін әрекеттерге жол бермеу және қызметтік ақпаратты заңсыз жарияламау ерекше маңызды.
Әдеп нормаларын бұзу ұжымдағы қарым-қатынастың нашарлауына, азаматтардың сенімінің төмендеуіне және қызметтік беделдің әлсіреуіне әкелуі мүмкін.
Мемлекеттік қызметшілердің әдеп талаптарын бұзуына байланысты Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіптік және өзге де жауаптылық шаралары қолданылуы мүмкін. Нақты жауаптылық жасалған әрекеттің сипатына, қолданыстағы заңнамаға және істің мән-жайларына байланысты айқындалады.
Сондықтан әрбір қызметкер өз әрекетіне сын көзбен қарап, әдеп нормаларын күнделікті өмірі мен қызметінің ажырамас бөлігіне айналдыруы қажет.
Қорыта айтқанда, әдеп – адамгершіліктің, мәдениеттіліктің, адалдық пен жауапкершіліктің негізгі өлшемі. Әдепті адам өз міндетін құрметпен атқарып, өзгелердің құқықтары мен мүдделерін ескереді және кез келген жағдайда әділ болуға ұмтылады.
Мемлекеттік қызметшінің әдептілігі – оның кәсіби біліктілігімен қатар бағаланатын маңызды қасиет. Халыққа адал қызмет ету, заңды сақтау, азаматтарға құрмет көрсету және әділ шешім қабылдау мемлекеттік қызметтің негізгі қағидалары болуы тиіс.
Әдеп нормаларын сақтау арқылы біз өзара сенімді нығайтып, ұжымдық мәдениетті қалыптастырып, қоғамның дамуына үлес қоса аламыз. Әдептілік – адамның ішкі мәдениетінің көрінісі ғана емес, оның қоғам алдындағы жауапкершілігінің де белгісі.
А. АНДАКУЛОВА,
Орал қаласының №2 сотының бас маманы-сот отырысының хатшысы
Версия для печати
Соңғы жаңалықтар
«Мақат – Индербор – Сәтимола» бағытындағы теміржол инфрақұрылымның құрылысы басталды
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев құтқарушыларға мемлекеттік марапаттар тапсырды
Жаңақала ауданында коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту жұмыстары жалғасуда
Қазақстан ТЖМ әлеуетін арттыруда: жаңа технологиялар, заманауи техника және құтқару инфрақұрылымын дамыту
Батыс Қазақстан облысының Орал қаласында ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің кезекті жәрмеңкесі өтті
От идеи к производству: как изменились возможности казахстанского бизнеса за семь лет
Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ильхам Әлиев Транскаспий талшықты-оптикалық байланыс желісін іске қосу рәсіміне қатысты
«Жаңа қоғамдық этика: мәдениет, әдеп, әдет» республикалық форумы өтті
Барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарының сайлауы 29 қарашаға белгіленді
Новый исследовательский реактор: инвестиция в технологии, кадры и будущее атомной науки
Мемлекет басшысы Бельгиялықтар Королімен және Патшайымымен бірге Ұлттық балаларды оңалту орталығына барды
Как Казахстан защищает радиоактивные материалы от диверсий и хищений!
